Είδη πλοήγησης
Ένα ταξίδι νότια. Δυόμισι μέρες άσφαλτος μέχρι κάτω στη θάλασσα, μετά ένα πρωινό στις αμμοθίνες, εκεί που κανένας χάρτης του κόσμου δεν ξέρει δρόμο, και το βράδυ πάλι άσφαλτος μέχρι την πόρτα του ξενοδοχείου. Τρεις τελείως διαφορετικοί τρόποι πλοήγησης. Ένας σχεδιασμός.
Η εφαρμογή δεν σε ρωτάει σε ποια λειτουργία βρίσκεσαι. Σε ρωτάει ένα μόνο πράγμα: τι ακολουθείς τώρα;
Σε δρόμους: η διαδρομή με χαρακτήρα
Η κανονική περίπτωση της πλοήγησης μοτοσυκλέτας, κι αυτή που την ξέρει κάθε εφαρμογή: χαρτογραφημένοι δρόμοι, οδηγίες στροφής, επανυπολογισμός όταν στρίψεις λάθος. Το ζουμί είναι στο ποιους δρόμους.
Όταν υπάρχουν πολλές λογικές διαδρομές, παίρνει αυτήν με λιγότερα φανάρια και λιγότερους κυκλικούς κόμβους και αφήνει τις μεγάλες πόλεις στην άκρη. Μεγάλη παράκαμψη δεν κάνει γι’ αυτό.
Τις στροφές τις παίρνει ευχαρίστως, και ως ποιότητα, όχι ως μέτρημα: μια φουρκέτα είναι άλλο πράγμα από μια μακριά καμπύλη, και ένας κυκλικός κόμβος δεν είναι στροφή. Μετράει και το τοπίο.
Με σήμα τη διαδρομή την υπολογίζουμε εμείς, και εκεί υπάρχει για κάθε δρόμο περισσότερη γνώση απ’ ό,τι στο τηλέφωνο. Χωρίς σήμα υπολογίζει το ίδιο το τηλέφωνο. Το προφίλ μένει ό,τι είναι: το Tourer μένει Tourer, το Adventure μένει Adventure. Μόνο που το τηλέφωνο ξέρει τους δρόμους, όχι τις στροφές, τη θέα και άλλες λεπτομέρειες.
Τέσσερα προφίλ για τη μηχανή
Τέσσερα προφίλ να διαλέξεις, ανά διαδρομή.
Fast - η πρώτη και η τελευταία μέρα ενός ταξιδιού πολλών ημερών. Το Fast σε βγάζει γρήγορα και χωρίς εκπλήξεις από το σπίτι και σε φέρνει πίσω στο τέλος, σχεδόν όπως θα οδηγούσε ένα αυτοκίνητο με συνηθισμένο GPS, αυτοκινητόδρομος μέσα. Μόνο όπου υπάρχουν πολλές επιλογές, παίρνει αυτήν με λιγότερα φανάρια, λιγότερη μεγαλούπολη και, αν τύχει, την πιο όμορφη. Έξτρα παρακάμψεις δεν κάνει.
Tourer - γι’ αυτό αγόρασες τη μηχανή. Επαρχιακός αντί για αυτοκινητόδρομο, η γραμμή που θα έπαιρνε ένας ντόπιος, με στροφές και τοπίο.
Adventure Light - για λάστιχα 80/20 ή 70/30. Άσφαλτος για βάση, χαλίκι ευχαρίστως, αλλά με μέτρο. Και για όποιον δεν θέλει να περάσει όλη μέρα σε χαλίκι με τη μηχανή των 280 κιλών του - χωρίς όμως και να το φοβάται.
Adventure - για λάστιχα 50/50, και μια λειτουργία από μόνο του. Το Adventure δεν ρωτάει πόσο γρήγορος είναι ένας δρόμος, ρωτάει τι δρόμος είναι. Γι’ αυτό παίρνει τον χωματόδρομο εκεί που οι άλλοι παίρνουν την άσφαλτο. Και γι’ αυτό η ώρα άφιξης εδώ είναι χονδρική εκτίμηση, όχι ραντεβού.
Το να αλλάξεις γνώμη γίνεται και καθ’ οδόν. Η οδήγηση συνεχίζεται, η καταγραφή επίσης: βάζεις τον επόμενο προορισμό, διαλέγεις το προφίλ που του ταιριάζει και φεύγεις. Fast μέχρι τα σύνορα, Tourer πάνω από το πέρασμα, NoRoad στις αμμοθίνες.
Το off-road των περισσότερων είναι off-άσφαλτος
Αυτό που οι περισσότεροι λένε off-road είναι στην πραγματικότητα off-άσφαλτος: χαλικόδρομοι, χωματόδρομοι, ανεπίστρωτοι δρόμοι που υπάρχουν στον χάρτη. Ακριβώς αυτό κάνει το Adventure, με απολύτως κανονική διαδρομή και οδηγίες στροφής.
Ό,τι μπορεί το Adventure, το δείχνει εκεί όπου το επιτρέπει η χώρα. Αν επιτρέπεται να οδηγήσεις έναν χωματόδρομο, δεν γράφεται στον χάρτη, αλλά στην άκρη του δρόμου και στους νόμους της χώρας. Πολλές χώρες προστατεύουν ό,τι βρίσκεται έξω από τις ελεύθερες διαδρομές, μερικές πολύ αυστηρά. Στο τέλος ισχύει η πινακίδα και ο νόμος, όχι η διαδρομή.
Χωρίς δρόμο: NoRoad, πλοήγηση με πορεία
Off-road, κυριολεκτικά: έξω από τον δρόμο, όχι απλώς έξω από την άσφαλτο.
Υπάρχουν μέρη όπου δεν τελειώνει ο δρόμος - τελειώνει η αρμοδιότητα του χάρτη. Έρημος. Στέπα. Ξεροπόταμος. Ένα πεδίο με αμμοθίνες που την άλλη βδομάδα θα είναι αλλιώς. Η Σαχάρα, η Μογγολία.
Γι’ αυτά τα μέρη υπάρχει το NoRoad, και για όσους δεν θέλουν εκεί χάρτινο roadbook να γυρίζει στο τιμόνι. Βάζεις ένα σημείο, παίρνεις πορεία και βρίσκεις μόνος σου το μονοπάτι. Το NoRoad δεν υπολογίζει διαδρομή, γιατί δεν υπάρχει τίποτα να υπολογιστεί. Στον χάρτη βρίσκεται η γραμμή προς το επόμενο σημείο, δίπλα η απόσταση σε ευθεία. Καμία οδηγία στροφής, κανένα κόλλημα πάνω σε δρόμο που δεν υπάρχει. Ένα σημείο το έχεις φτάσει όταν είσαι αρκετά κοντά, και τι σημαίνει αρκετά κοντά το ρυθμίζεις μόνος σου.
Ανάμεσα σε σπίτια και δρόμους αυτό δεν βγάζει νόημα, εκτός αν παίζεις κυνήγι θησαυρού. Όποιος οδηγεί σε τέτοια μέρη έχει καταλάβει από καιρό τι κάνει αυτή η λειτουργία. Όποιος όχι, μάλλον δεν τη χρειάζεται.
Στη δική σου γραμμή: ακολούθησε ένα GPX
Έχεις ένα GPX. Από φόρουμ, από φίλο, από δέκα χρόνια μαζεμένες διαδρομές. Υπάρχουν τρεις τρόποι.
Ως διαδρομή. Η εφαρμογή κάνει από τη γραμμή σημεία διαδρομής, και το προφίλ σου υπολογίζει τον δρόμο ανάμεσά τους. Αν κάπου η διαδρομή ξεφεύγει από τη γραμμή, μετακινείς εκεί μερικά σημεία ή παίρνεις άλλο προφίλ, μέχρι να κάτσει. Τα σημεία που μπήκαν μπορείς αμέσως να τα επεξεργαστείς όπως σου αρέσει. Ισχύουν και οι αποκλεισμοί που στον χάρτη έχουν ημερομηνία: πάνω από ένα πέρασμα με χειμερινό αποκλεισμό τον Δεκέμβριο δεν υπάρχει διαδρομή, για σχεδιασμό τον Ιούλιο υπάρχει.
Ως πρότυπο. Εμφανίζεις τη γραμμή στον χάρτη και σχεδιάζεις δίπλα της τη δική σου διαδρομή, με τα δικά σου σημεία.
Ως γραμμή: TraceRide. Οδηγείς μόνος τη γραμμή, η εφαρμογή την ακουμπά πάνω στους δρόμους και σου λέει τις στροφές. Μια ξένη γραμμή είναι άλλο πράγμα από μια σχεδιασμένη διαδρομή: δεν υπάρχει επόμενο σημείο. Υπάρχει μόνο η γραμμή.
Αν βγεις από πάνω της - έργα, καφές, λάθος πινακίδα - δεν γίνεται αυτό που έχεις συνηθίσει. Καμία νέα διαδρομή. Κανένα «κάντε αναστροφή». Σου δείχνει τον δρόμο για να ξαναμπείς στη γραμμή, και μάλιστα μπροστά: σε σημείο που το έχεις ακόμη μπροστά σου, όχι εκεί που ξέφυγες. Όποιον το GPS έχει στείλει ποτέ είκοσι χιλιόμετρα πίσω, σε δρόμο που μόλις είχε κάνει, ξέρει ότι εδώ κρίνονται όλα.
Αν η γραμμή δεν ακουμπά σε δρόμους, την οδηγείς όπως το NoRoad, χωρίς οδηγίες στροφής. Η εφαρμογή σου το λέει, χωρίς να ρωτήσει.
Η ραφή: σκέλη, παραλλαγές, ταξίδι πολλών ημερών
Τώρα το κομμάτι που η αγορά δεν έχει καν όνομα να του δώσει.
Ένα ταξίδι ζει ως φάκελος στην εφαρμογή. Μέσα του τα σχεδιασμένα σκέλη, οι εναλλακτικές διαδρομές, ολόκληρη η δομή ενός ταξιδιού πολλών ημερών. Κάθε κομμάτι φέρνει το δικό του είδος: η μετάβαση με Fast, οι αμμοθίνες ως NoRoad, το βράδυ ως Tourer μέχρι την πόρτα του ξενοδοχείου. Ακόμη και μια γραμμή GPX μπορεί να είναι κρίκος στην αλυσίδα.
Όταν ο φάκελος προχωρά μόνος του, στο τέλος της μετάβασης δεν τελειώνει η οδήγηση, τελειώνει το κομμάτι. Το επόμενο φορτώνει και συνεχίζει. Κανένας διάλογος, καμία ερώτηση, κανένα «θέλετε να». Σταματάς στο βενζινάδικο επειδή θες βενζίνη, όχι επειδή το λογισμικό έχει απορία.
Και οι παραλλαγές. Στο σπίτι σπάνια σχεδιάζεις μία διαδρομή. Σχεδιάζεις τρεις. Την ωραία, από το διάσελο. Τη σύντομη, αν μετά από τέσσερις μέρες ο πισινός έχει άλλη γνώμη από το κεφάλι. Κι εκείνη μέσα από την κοιλάδα, επειδή το δελτίο καιρού από Πέμπτη και μετά είτε λέει ψέματα είτε όχι.
Και οι τρεις κάθονται στον ίδιο φάκελο. Ενεργή είναι πάντα μόνο μία, οι άλλες είναι παρκαρισμένες και η αλυσίδα τις προσπερνά. Δεν σβήνονται, μπαίνουν στην άκρη. Το βράδυ στο ξενοδοχείο, μπίρα δίπλα: μία κλείνει, μία ανοίγει. Το πρωί η εφαρμογή οδηγεί αυτήν που διάλεξες και κρατάει τις υπόλοιπες για μεθαύριο.
Δύο πράγματα η εφαρμογή ρητά δεν τα κάνει. Δεν σου αλλάζει ποτέ τη σειρά. Και δεν παραλείπει τίποτα από μόνη της: αν το επόμενο κομμάτι αρχίζει λίγο πιο μακριά, σου το λέει και το φορτώνει έτσι κι αλλιώς. Τον φάκελο τον έφτιαξες εσύ, όχι αυτή. Πώς, το λέει το εγχειρίδιο στο Σχεδιασμός ταξιδιού πολλών ημερών.
Στην ομάδα
Στην ομαδική εξόρμηση όποιος οδηγεί την ομάδα μοιράζει σε όλους την τρέχουσα διαδρομή. Ο καθένας την οδηγεί με τη δική του εφαρμογή και ακούει τις δικές του οδηγίες. Όποιος χάνει επαφή, κολλά σε ένα φανάρι ή στρίβει λάθος, η εφαρμογή του τον φέρνει πίσω στη διαδρομή της ομάδας και έτσι στην ομάδα.
Μοιράζοντας τα ταξίδια: GPX και .mnav
Το μοίρασμα γίνεται έξω από την εφαρμογή: σε φόρουμ, με email, με μήνυμα, παντού όπου ανταλλάσσεις διαδρομές με άλλους.
Το GPX ξέρει από διαδρομές. Από τάξη δεν ξέρει. Για μία γραμμή αρκεί, και το GPX το καταλαβαίνουν όλοι.
Όποιος στέλνει ολόκληρο ταξίδι, με σκέλη, ίχνη και διαδρομές ανάμεικτα και μια σειρά που σημαίνει κάτι, το στέλνει ως .mnav. Εκεί ταξιδεύει ολόκληρος ο φάκελος: δομή, σειρά, ποια παραλλαγή είναι παρκαρισμένη, και αν γίνεται προώθηση. Ο παραλήπτης δεν ξανατακτοποιεί τίποτα. Οδηγεί, ή αποφασίζει επιτόπου ποια από τις σχεδιασμένες παραλλαγές είναι η ενεργή. Περισσότερα στο GPX και .mnav.